W listopadzie po raz drugi spotykamy się w Krzywańcu na Festiwalu Sztuki Osadzonych. Pierwsza edycja odbyła się w 2023 roku. Od tamtej pory wydarzyło się dużo: pracowałyśmy w więzieniach, spotykałyśmy osoby, które chcą robić tam teatr, szkoliłyśmy wychowawców i wychowawczynie oraz artystki i artystów. Powstawały nowe zespoły, nowe współprace i – przede wszystkim – nowe spektakle.
Podczas tegorocznego Festiwalu chcemy je zobaczyć, ale też spotkać się ze sobą i porozmawiać o tym, co właściwie może sztuka w więzieniu.
W 2025 roku Stowarzyszenie Kobietostan, we współpracy z Centralnym Zarządem Służby Więziennej, zrealizowało kurs „Teatr jako narzędzie resocjalizacji” w ramach projektu Centrum Sztuki Osadzonych. Połączenia. Wzięli w nim udział wychowawcy i wychowawczynie penitencjarne z różnych jednostek w Polsce.
Równolegle prowadziłyśmy kurs „Teatr, który burzy mury” dla artystów i artystek, którzy chcą pracować teatralnie z osobami osadzonymi.
Zależało nam nie tylko na przekazaniu narzędzi. Chciałyśmy przede wszystkim połączyć ludzi – tych, którzy znają więzienie od środka i pracują w nim na co dzień, z tymi, którzy mają doświadczenie w tworzeniu teatru.
Z tych spotkań i współprac powstało pięć spektakli w pięciu różnych jednostkach penitencjarnych. Wszystkie zobaczymy podczas Festiwalu:
Festiwal trwa trzy dni. Spektakle są jego sercem, ale równie ważne jest dla nas to, co wydarzy się pomiędzy nimi i po nich.
Po każdym przedstawieniu spotkamy się z osobami, które je stworzyły – osadzonymi, artystkami i artystami oraz osobami pracującymi w jednostkach penitencjarnych. Chcemy rozmawiać nie tylko o gotowych spektaklach, ale też o procesie: o tym, jak pracuje się teatralnie w więzieniu, co taka praca uruchamia, gdzie napotyka granice i co może zmieniać.
Spojrzymy też poza Polskę. Porozmawiamy o włoskim systemie penitencjarnym i doświadczeniach projektu Release, realizowanego w Zakładzie Karnym Barcaglione w Ankonie.
W programie znajdą się również warsztaty teatralne, rozmowy, praca w mniejszych grupach oraz debata w formule long table. Interesują nas różne perspektywy – osób osadzonych, wychowawców i wychowawczyń, artystów i artystek, badaczy i badaczek oraz ludzi związanych z systemem penitencjarnym.
Nie szukamy jednej odpowiedzi na pytanie o rolę sztuki w więzieniu. Chcemy stworzyć miejsce, w którym można zadawać to pytanie wspólnie.
Pełny program Festiwalu opublikujemy w najbliższym czasie.
Festiwal Sztuki Osadzonych został objęty Honorowym Patronatem Wiceministry Sprawiedliwości Marii Ejchart.
Program Festiwalu współtworzyła Rada Doradcza – grono osób, które zajmują się sztuką w kontekście izolacji penitencjarnej.
Zaprosiłyśmy do niej osoby pracujące z teatrem w więzieniach, artystki i artystów zaangażowanych społecznie, badaczki i badaczy zajmujących się sztuką i resocjalizacją oraz osoby związane z systemem penitencjarnym.
Festiwal jest dla nas okazją, żeby te osoby i doświadczenia spotkały się w jednym miescu.
Organizatorzy:
Festiwa Sztuki Osadzonych stanowi część projektu “CSO. Połączenia” oraz projektu RELEASE – Reintegration through Theatre, realizowanego w ramach programu Erasmus+.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Sfinansowane ze środków Unii Europejskiej.
Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Unia Europejska ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności.
